Gazeteciler Cemiyeti’nin TGS ve İGC ortaklığı yürüttüğü Avrupa Birliği fonlu “Medya Özgürlüğüne Destek – Güçlü Dayanışma, Güçlü Medya” projesi kapsamında çalışacak Finansal Destek ve Alt Hibe Uzmanı arıyor. Proje Direktörü’ne bağlı çalışacak olan Finansal Destek ve Alt Hibe Uzmanı, proje kapsamında yürütülen Basın Evi Destek Aracı (BEDA) alt hibe programının başvuru, uygulama ve destek verilen projelerin kapatma sürecinde görev alacaktır.

Uzman, proje kapsamında sağlanan desteklerin uygulama ve raporlama süreçlerinde Proje Direktörü ile birlikte çalışacaktır. Projenin gereklilikleri doğrultusunda projenin diğer faaliyetlerine ve GC Basın Evi faaliyetlerine de destek sağlaması beklenmektedir.

Son başvuru tarihi: 10 Temmuz 2026, Pazartesi saat 17:00

Finansal Destek ve Alt Hibe Uzmanının Sorumlulukları:

• Alt hibe rehberini yazmak, revize etmek,
• Alt hibe değerlendirmesini yönetmek,
• Alt hibe yararlanıcılarıyla sıkı bir iletişim ağı kurmak ve destek araçları hakkında bilgi vermek,
• Alt hibe yararlanıcılarına, hibe başvuru, uygulama ve raporlama dönemlerinde destek vermek ve gerekli bilgi ve belgelerin toplanmasını sağlamak,
• Hibe desteği alan yararlanıcıların faaliyetlerini raporlamak ve yerinde ziyaretleri gerçekleştirmek,
• Yararlanıcılarla yapılan toplantıları ve çevrim içi eğitimleri organize etmek,
• Destek verilen alt projelerin faaliyetlerinin takvime uygun ilerlemesini sağlamak ve takibini yapmak,
• Avrupa Birliği satın alma kurallarının ve görünürlük kurallarının uygulanmasını sağlamak,
• Proje kapsamında kullanılan MIS (Online Bilgi Sistemi)‘ne düzenli veri girişlerini yapmak ve ilgili belgeleri yüklemek,

Aranan Nitelikler:

• Sosyal-İdari bilimler ve benzer bölümlerden 4 yıllık lisans mezunu olmak,
• AB hibe prosedürlerini bilmek ve en az 2 yıl tecrübe sahibi olmak
• En az bir AB fonlu proje yönetmiş olmak,
• Türkçe ve İngilizceyi yazılı ve sözlü olarak çok iyi derecede kullanabilmek, mülakatın bir bölümü İngilizce olarak gerçekleştirilecektir,
• Ekip çalışmasına yatkın olmak ve gerektiğinde bağımsız çalışabilmek,
• Microsoft Office uygulamalarında yeterlilik,
• Dosya yönetimi ve diğer idari prosedürler hakkında bilgi sahibi olmak,
• Erkek adayların askerlik görevini yapmış olması gerekmektedir.

Tercih sebepleri:

• Avrupa Birliği idari ve mali kuralları ile düzenlemeleri (PRAG) hakkında iyi bilgi sahibi olmak tercih sebebidir,
• Medya sektöründe gazetecilik alanında en az 5 yıllık mesleki deneyime sahip olmak tercih sebebidir,
• İlgili bölümlerde yüksek lisans yapmış olmak tercih sebebidir,
• AB fonlu projelerde gazetecilik/medya alanında yürütülen eğitim, alt hibe veya benzeri faaliyetlerde deneyim sahibi olmak tercih sebebidir.

Çalışma Koşulları:

• Çalışma Yeri: Gazeteciler Cemiyeti Basın Evi, Ankara.
• Çalışma Şekli: Tam zamanlı.
• Sözleşme Süresi: Proje süresiyle sınırlı belirli süreli iş sözleşmesi kapsamında istihdam sağlanacaktır. Proje bitiş tarihi 6 Mart 2029.
• İşe Başlama Tarihi: 20 Temmuz 2026 tarihinde göreve başlanması planlanmaktadır.

İlanlarla ilgilenen adaylar, AB formatında ve İngilizce hazırlanmış öz geçmişlerini ve niyet mektuplarını onurbalkir@media4democracy.org adresine e-posta konu başlığına başvurulan pozisyonu (Finansal Destek ve Alt Hibe Uzmanı) yazarak gönderebilirler.

Başvuru formunu indirmek için tıklayınız.

Finansal Destek-Alt Hibe Uzmanı İlanı yazısı ilk önce Support To Media Freedom Projesi üzerinde ortaya çıktı.

Gazeteciler Cemiyeti’nin, Türkiye Gazeteciler Sendikası ve İzmir Gazeteciler Cemiyeti’nin işbirliğiyle ve Avrupa Birliği finansmanıyla yürüttüğü ”Medya Özgürlüğüne Destek – Güçlü Dayanışma Güçlü,  Medya Projesi” kapsamında düzenlenen Gazeteciliğin Küresel Krizi başlıklı medya konferansının açılış konuşmaları, Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Nazmi Bilgin’in konuşmasıyla başladı. Başkan Bilgin, gazeteciliğin evrensel niteliğine ve ortak mücadelesine dikkat çekti:

“Gazetecilik, dünyanın neresinde yapılırsa yapılsın ortak sorunlarla karşı karşıya olan evrensel bir meslektir. Hepimiz gerçeğin ve doğrunun peşinden koşuyoruz. Bazı ülkelerde bunu yapmak daha kolayken, bazı ülkelerde gazeteciler çok daha ağır baskılar altında görevlerini yerine getirmeye çalışıyor.”
Bilgin, Türkiye’de basın özgürlüğünün karşı karşıya olduğu baskılara işaret ederek tutuklu gazeteciler ve medya çalışanları için dayanışma mesajı verdi:

“Bugün gazetecilerin cezaevinde olduğu, medya kuruluşlarının baskılarla karşı karşıya kaldığı bir ortamdan söz ediyoruz. Merdan Yanardağ’ın casusluk suçlamasıyla tutuklanması ve sahibi olduğu televizyon kanalına el konulması gibi örnekler, basın özgürlüğü açısından kaygı vericidir. Buradan tutuklu tüm gazetecilere ve medya çalışanlarına dayanışma selamlarımı gönderiyor, en kısa zamanda özgürlüklerine kavuşmalarını diliyorum.”
Konuşmasında Gazeteciler Cemiyeti’nin 80 yıllık birikimine de vurgu yapan Bilgin, şu ifadeleri kullandı:

“Gazeteciler Cemiyeti’nin bugün 80. yılına ulaşmış olması bize önemli bir şey gösteriyor: Bu kurumun kapısından yıllar boyunca her türlü siyasi görüş girdi, fakat içeriye asla korku girmedi. Cemiyetin gücü ve itibarı da buradan geliyor.”

Bilgin, Medya Konferansı’nın gazeteciler arasındaki dayanışmayı daha da güçlendirmesini dileyerek konuşmasını sonlandırdı.
Norveç Büyükelçisi Andreas Gaarder, Gazeteciliğin Dijital Krizi Medya Konferansı’ndaki konuşmasında dünyanın birçok bölgesinde ifade ve basın özgürlüğünün baskı altında olduğuna dikkat çekerek gazeteciler arası dayanışmanın önemini vurguladı.

“Dünyamızda ifade özgürlüğü ve basın özgürlüğü baskı altında. Böyle bir dönemde gazetecileri bir araya getiren, nitelikli ve anlamlı gazeteciliği destekleyen çalışmalar her zamankinden daha kritik hale geliyor.”

Gaarder, dezenformasyon çağında gerçeğe dayalı ve doğrulanabilir gazeteciliğin demokratik toplumlar için vazgeçilmez olduğunu belirtti.

“Özgür gazetecilik tüm ülkeler için vazgeçilmezdir. Şeffaflığın, kamusal diyaloğun ve demokratik katılımın güçlenmesi için bağımsız medyaya ihtiyaç vardır. Gazetecilik; gerçek, tutarlı ve doğrulanabilir bilgiye dayanarak toplumların gelişimine katkı sunar.”

Özgür ve bağımsız medyanın demokratik yapıların ayrılmaz bir parçası olduğunu söyleyen Gaarder, gazeteciliğe desteğin geleceğe yatırım olduğunu ifade etti:

“Özgür ve bağımsız medya, demokratik yapıların ayrılmaz bir parçasıdır. Hukuk devleti, gazetecileri ve vatandaşları koruyan güvenceleri sağlamak zorundadır. Gazeteciler Cemiyeti olarak genç gazetecileri ve serbest çalışanları desteklemeniz, gazeteciliğin geleceği için hayati önemde.”
AB Türkiye Delegasyonu Başkan Yardımcısı Jurgis Vilcinskas, konuşmasında medya özgürlüğünün demokratik toplumlar için vazgeçilmez olduğunu vurguladı:

“Medya özgürlüğü opsiyonel değil, lüks değil, ikinci planda değil. Demokrasinin temel taşıdır. Özgür medyanın olmadığı yerde hesap verebilirlik olmaz; gazeteciliğin olmadığı yerde halk doğru bilgiye erişemez.”

Vilcinskas, Türkiye’de gazetecilerin yalnızca mesleklerini yaptıkları için yargı baskısı ve hapis tehdidiyle karşı karşıya kalabildiğine dikkat çektiği konuşmasında şu ifadeleri kullandı:

“İsmail Arı, Fatih Altaylı, Alican Uludağ… Bu isimlerin ortak noktası ne diye sorabilirsiniz. Hepsinin ortak noktası, gazetecilik yaptıkları; sorguladıkları, röportaj yaptıkları, görüntüledikleri ve konuştukları için tutuklanmaları ve daha sonra serbest bırakılmaları.”

Dijital dönüşüm, dezenformasyon, yapay zeka ve ekonomik güvencesizliğin medya alanında yeni kırılganlıklar yarattığını belirten Vilcinskas, dayanışma çağrısı yaptı:

“Bugün cesur gazetecilik; sessizliğe, manipülasyona ve cezasızlığa karşı ilk savunma hattımızdır. Güçlü medya güçlü demokrasi demektir. Bu nedenle daha dayanıklı, sürdürülebilir ve çoğulcu bir medya ortamı için birlik ve dayanışmaya ihtiyacımız var.”

Çankaya Belediye Başkanı Hüseyin Can Güner, basın özgürlüğünün ülke sınırlarını aşan evrensel bir demokrasi meselesi olduğunu vurgularken gazeteciliğin zorluklarına dikkat çekti:

“Gazetecilik demokrasinin oksijenidir. Bu oksijeni kaybedersek hiçbirimizin yaşam alanı bulması mümkün değil, hesap verebilir yönetimlerden ve halkın hesap alma hakkından söz edemeyiz. Gazeteci özgürleştikçe toplum özgürleşir ve aydınlanır. Gazetecilik zor bir meslek. Adliyede de zor, savaşta da zor, cezaevi önünde de zor, yaptığınız haberden dolayı yargılanırken de çok zor.”

Dezenformasyona karşı en güçlü mücadele yönteminin özgür ve bağımsız basın olduğunu belirten Güner, gazeteciliğin suç sayılamayacağını ifade etti:

“Dijital mecralar bilgiye erişimi demokratikleştirirken dezenformasyonu da artırıyor. Siyasetin hakikat üzerine değil, algı üzerine kurulduğu bir dönemdeyiz. Dezenformasyona karşı en sağlam panzehir özgür basının ta kendisidir. Gazeteciliğin bir suç olmadığı herkes tarafından içselleştirilmeli. Hiçbir gazeteci gazetecilik faaliyetleri nedeniyle özgürlüğünden geri bırakılmamalıdır. Tutuklu gazeteciler demokrasimiz için açık bir yaradır.”

Yenimahalle Belediye Başkanı Fethi Yaşar, medyanın bir ülkede şeffaflık ve hesap verebilirlik kültürünün yerleşmesinde kritik rol oynadığını belirterek, savaş ve afet dönemlerinde bilgiye erişimin önemine dikkat çekti:

“İktidar sahipleri ve güç odakları bilgilendirmeyi kendi işlerine geldiği gibi yapma derdindeyken halk gerçeği ancak medya aracılığıyla öğrenebilir. Bunu pandemi döneminde yaşadık. Savaşlarda ve afetlerde önce kitle iletişim araçlarına el konmasının amacı, halkın doğru bilgiye ulaşmasını engellemektir.”

Özgür ve bağımsız medyanın sağlıklı bir demokrasi için zorunlu olduğunu söyleyen Yaşar, gazetecilerin halkın haber alma hakkının temsilcisi olması gerektiğini ifade etti:

“Gazetecilik kamusal bir ihtiyaçtır. Kamuoyu baskısı en güçlü iktidarı bile yanlıştan döndürür, geri adım attırır; yeter ki gazeteci özgür olsun. Güçlünün değil, halkın haber alma hakkının temsilcisi olsun. Gazetecilik yaptığı için hayattan koparılan ancak hepimiz için bir cesaret timsali olmaya devam eden Uğur Mumcu, ‘Gazeteciler, iktidar ve güç odaklarına karşı savaşmayı göze alanlardır’ diyor.”

EFJ Başkanı Maja Sever, konuşmasına Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Nazmi Bilgin’e ev sahipliğinden dolayı teşekkür ederek başladı. Türkiye’de 40’ı aşkın ülkeden gelen gazetecilerle buluşmaktan memnuniyet duyduğunu belirterek, gazeteciler arasındaki dostluk ve dayanışmanın kritik önem taşıdığını vurguladı:

“Günümüzde gazeteciler sindirilmeye çalışılıyor, izole ediliyor ve tehdit ediliyor. Böyle bir dönemde gazetecilerin önemi kadar arkadaşlığın ve dayanışmanın önemi de çok büyük. Bugün ben de arkadaşlarımın arasındayım. Türkiye gibi bu kadar zengin ve güçlü tarihi olan bir ülkede gazeteciler yıllardır ajanlık ve teröristlikle suçlanıyor. Medya kuruluşları baskı altında, hukuki yaptırımlarla uğraşıyor. ”

Sever, gazetecilik krizinin yalnızca medya sektörünün krizi olmadığına dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:

“Gazetecilik krizi yalnızca gazeteciliğin değil, demokrasinin de krizidir. Yurttaşlar bilgiye güvenini kaybediyor. Güvenilirlik olmadan demokrasi hayatta kalamaz. Hızla değişen medya ortamında gazeteciliğin temel görevi aynı kalıyor: Gerçeği aramak ve kamu faydasını gözetmek.”

Sever kendi ülkesi Hırvatistan ile Türkiye’deki gazetecilerin çektiği benzer zorlukların altını çizdiği konuşmasında, özgür basın mücadelesinin aynı zamanda çalışma hakları mücadelesi olduğunu ifade etti:

“Ekonomik güvenliği olmayan bir gazeteci gerçekten bağımsız olamaz. Çalışma şartları iyileştirilmeden özgür ve bağımsız gazetecilikten bahsedilemez.”

TGS Genel Başkanı Gökhan Durmuş, Türkiye’de medya sektörünün basın özgürlüğüne yönelik saldırılar, yargı baskısı ve ekonomik bağımlılık nedeniyle kıskaç altında olduğunu vurguladı:

“Türkiye’de medya sektörü kıskaç altında. Basın özgürlüğüne yönelik saldırılara dezenformasyon yasası da eklendi. Gazeteciler mahkeme salonlarıyla sınanıyor. Şu anda 11 meslektaşımız gazetecilik faaliyetleri sebebiyle cezaevinde bulunuyor.”

Durmuş, medya sektöründe kamu yararından uzaklaşmanın ve ekonomik bağımlılığın gazeteciliğin bağımsızlığını zayıflattığını belirtti:

“Gazeteciliğin, kamu yararından bu kadar uzaklaşıldığı bir dönem hiç olmamıştı. Toplumun okuma ve izlemeye para ödemediği bir dönemde, Basın İlan Kurumu’ndan gelecek paraya muhtaç bir medya yaratıldı. Bağımsızlık da ortadan kaldırılmış oldu. Buna rağmen ayakta kalmaya çalışan bir medya var.”

İşsizlik ve güvencesiz çalışma biçimlerinin gazetecilik üzerindeki etkilerine dikkat çeken Durmuş, çözümün ortak mücadeleden geçtiğini söyledi:

“Freelance çalışma biçimi gazeteciliği daha fazla güvencesizleştiriyor. Bu şartlarda gazetecilerin canını dişine takarak çalışmasını beklemek doğru değil. Çözüm yeni birlikler, yeni dernekler kurmak değil; ortak mücadeleyi artırmaktır.”

IFJ Başkanı Zuliana Lainez, Gazze’den Ukrayna’ya, Pakistan’dan Avrupa’ya gazetecilerin savaş ortamlarında ve şiddet riski gibi baskılar altında görev yaptığını vurguladı:

“Gazze ve Ukrayna’da gazeteciler öldürülüyor. Pakistan’da ve dünyanın birçok bölgesinde çok ciddi sorunlar yaşıyorlar. Yaşadığımız sorunlar yalnızca gazetecilere yönelik tehditlerle sınırlı değil; cezasızlık ve çalışma koşullarının yetersizliği de temel sorunlarımız arasında. Çalışma koşullarımızı güçlendirmek en önemli meselelerimizden biri. Avrupa bağlamında da gazetecilerin öldürülmesi ve tutuklanması konularına da dikkat çekmek istiyorum. Türkiye’de tutuklu bulunan gazetecilere de selam gönderiyorum.”

Basın özgürlüğünün dünyanın hiçbir yerinde kendiliğinden güvence altında olmadığını söyleyen Lainez, uluslararası dayanışma çağrısı yaptı:

“Gazetecilere yönelik baskılar şiddet, cezasızlık, casusluk faaliyetleri ile suçlanma gibi konularla yoğunlaşıyor. Seçimler ve otoriterleşen siyasi iklim gazetecilik için ciddi tehditler yaratıyor. Dayanışmayı güçlendirmemiz gerekiyor. Birlikte çalışmalıyız; çünkü basın özgürlüğü hiçbir yerde güvence altında değil.”

Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Vahap Munyar, Avrupa’da ve Türkiye’de basın özgürlüğüne yönelik sorunların derinleştiğini belirterek ortak mücadele çağrısı yaptı:

“Bugün medya ortamındaki zorlukları konuşmak, Avrupa’da ve Türkiye’de yaşanan sorunlara karşı ortak mücadele ve kamuoyu oluşturmak için bir aradayız. İçerideki gazetecilerle dayanışmaya devam ediyoruz; ancak basın özgürlüğüne yönelik sorunların derinleştiğinin farkındayız.”

Munyar, medya sahipliğinin az sayıda şirketin elinde toplanmasının sansür ve otosansür mekanizmalarını güçlendirdiğini vurguladı:

“Medya sahipliğinin az sayıda şirketin elinde toplanması sansürü beraberinde getiriyor. Basını susturmak için açılan yüksek miktarlı tazminat davaları otosansür mekanizması yaratıyor. Türkiye’de de durum giderek zorlaşıyor.”

Gazetecilerin hem fiziksel saldırılar hem de yargı baskısıyla karşı karşıya kaldığını söyleyen Munyar, TGC’nin temel hak ve özgürlükler için mücadelesini sürdüreceğini belirtti:

“Mesleğimizi yaparken can güvenliğimizin olmadığı açık. Türkiye’de basın özgürlüğü ihlallerinde terör mevzuatı ve cumhurbaşkanına hakaret öne çıkıyor. TGC olarak temel hak ve özgürlüklere sahip çıkmayı; barışı önceleyen, etik ilkelere bağlı gazeteciliğin yaygınlaşması için mücadeleyi sürdürüyoruz.”

Gazeteciliğin Küresel Krizi Medya Konferansı 2026 Başladı yazısı ilk önce Support To Media Freedom Projesi üzerinde ortaya çıktı.

Gazeteciler Cemiyeti’nin, Türkiye Gazeteciler Sendikası ve İzmir Gazeteciler Cemiyeti’nin işbirliğiyle ve Avrupa Birliği finansmanıyla yürüttüğü ”Medya Özgürlüğüne Destek – Güçlü Dayanışma Güçlü,  Medya Projesi” kapsamında gerçekleştirilen , Medya Dayanışma Grubu paydaşları ile planladığı, 2026 Medya Konferansı’nın bu yıl teması “Gazeteciliğin Küresel Krizi” olarak belirlendi.

Konferans, 16 Haziran Salı günü meslek örgütleri, akademisyenler, hukukçular ve uzman gazetecilerin katılımıyla gerçekleşecek çalıştay oturumlarını takiben; 17 Haziran Çarşamba günü herkesin katılımına açık programı ile devam edecek.

Konferans Tarihi: 17 Haziran Çarşamba

Saat: 09:00

Yer: Radisson Blu Hotel, İşçi Blokları Mahallesi, 1484. Cadde N°3, 06530 Çankaya/Ankara, Türkiye

Konferans Programı için Tıklayınız / Click Here for the Conference Program

Katılım Kaydı için Tıklayınız / Click Here for the Registration

The theme of this year’s Media Conference 2026, organized by the Association of Journalists within the framework of the ” Support to Media Freedom: Strong Solidarity, Strong Media Project” , and planned in collaboration with the stakeholders of the Media Solidarity Group, has been announced as “The Global Crisis of Journalism.”

Following a series of workshop sessions on 16 June, bringing together professional media organizations, academics, legal experts, and experienced journalists, the conference will continue on 17 June with a public program open to all participants.

Date: 17 June 2026, Wednesday

Time: 09:00 AM

Venue: Radisson Blu Hotel İşçi Blokları Mahallesi, 1484. Cadde No: 3, 06530 Çankaya, Ankara, Türkiye

Medya Konferansı 2026 – Gazeteciliğin Küresel Krizi yazısı ilk önce Support To Media Freedom Projesi üzerinde ortaya çıktı.

Media Monitoring Report -2025

Funded by the European Union Delegation to Turkey and implemented in partnership with the  Association of Journalists , the Turkish Journalists’ Union, and the Izmir Journalists’ Association, the “Support for Media Freedom – Strong Solidarity, Strong Media” Project (IPA III/2024/453-410) This report, prepared by the project team using open-source materials, media scans, various submissions and reports received by the project office, media ownership and journalists’ professional satisfaction surveys conducted within the scope of the project, information from the project partner Turkish Journalists’ Union, and the  Association of Journalists “Press for Freedom” reports, may be reproduced in whole or in part provided that the sources are cited. The content is entirely the responsibility of the Journalists’ Association and does not necessarily reflect the views of the European Union.

Click here to download the report;

MİR 2025 eng

Media Monitoring Report -2025 yazısı ilk önce Support To Media Freedom Projesi üzerinde ortaya çıktı.

Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu’nun finansmanıyla; Gazeteciler Cemiyeti, Türkiye Gazeteciler Sendikası ve İzmir Gazeteciler Cemiyeti ortaklığında yürütülen Medya Özgürlüğüne Destek – Güçlü Dayanışma, Güçlü Medya Projesi (IPA III/2024/453-410) ekibi tarafından, açık kaynaklardan, medya taramalarından, proje ofisine çeşitli şekilde yapılan başvuru ve ihbarlardan, proje kapsamında yapılan medya sermayesi ve gazetecilerin mesleki memnuniyeti araştırmalarından, proje ortağı Türkiye Gazeteciler Sendikası’ndan ve Gazeteciler Cemiyeti Özgürlük için Basın raporlarından faydalanarak hazırlanan bu rapordaki her türlü içerik kaynak gösterilerek kısmen veya tamamen çoğaltılabilir. İçerik tamamıyla Gazeteciler Cemiyeti sorumluluğu altındadır ve Avrupa Birliğinin görüşlerini yansıtmak zorunda değildir.

Raporu indirmek için tıklayınız;

MİR 2025

2025 Yılı Medya İzleme Raporu Yayınlandı yazısı ilk önce Support To Media Freedom Projesi üzerinde ortaya çıktı.

Basın Evi Destek Aracı I. Dönem Sonuçları Açıklandı

Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu’nun finansmanıyla; Gazeteciler Cemiyeti, Türkiye Gazeteciler Sendikası ve İzmir Gazeteciler Cemiyeti ortaklığında yürütülen Medya Özgürlüğüne Destek – Güçlü Dayanışma, Güçlü Medya Projesi (IPA III/2024/453-410) kapsamında uygulanan ayni destek programı Basın Evi Destek Aracı’nın (BEDA) başvuru sonuçları açıklanmıştır.

24 Kasım 2025 tarihinde başlayan ve 31 Aralık 2025’e kadar devam eden başvuru sürecinde toplam 196 proje başvurusu alınmıştır. Bu başvuruların 182’si, ikinci değerlendirme aşaması olan Bağımsız Değerlendirici sürecine geçmiştir.

Daha sonra en yüksek puan alan ilk 30 çalışma, Değerlendirme Komitesi’nin oylamasına sunularak, değerlendirme süreci tamamlanmıştır.

Yaklaşık iki ay süren değerlendirme süreci sonunda, bu dönem için öngörülen sayının üzerinde destek sağlanarak toplam 18 proje destek almaya hak kazanmıştır.

Desteklenmeye hak kazanan bu 18 proje için, üç yıllık proje bütçesi kapsamında 2026 yılı için toplam 170.000 Avro tutarında destek sağlanacaktır.

Basın Evi Destek Aracı’nın II. dönem başvuruları, 2026 yılının sonuna doğru yeniden çağrıya açılacaktır. Güncel duyurular için Gazeteciler Cemiyeti’nin internet sitesi ve sosyal medya hesaplarının takip edilmesi önerilmektedir.

BEDA Programı kapsamında 2026 yılı için desteklenecek çalışmalar:

Ekonomi Muhabirleri Derneği
Gazete Perperik
Görünüm Haber Atölyesi
Hediye Levent
KABUK İletişim Ağı Derneği
Kent Haber 27 Haber Sitesi
Kısa Dalga Medya Limited Şirketi
MediaCH
Muzır Neşriyat, muzir.org
Ne Haber Ajansı
Ortak
Patidio
Rojan Mamo
Spot Basın Kooperatifi
Sur Ajans
Türkiye Foto Muhabirleri Derneği (TFMD)
Vedat Örüç
www.bizgazeteciyiz.com

Basın Evi Destek Aracı I. Dönem Sonuçları Açıklandı yazısı ilk önce Support To Media Freedom Projesi üzerinde ortaya çıktı.

Gazeteciler Cemiyeti olarak Avrupa Birliği’nin desteğiyle yürütmekte olduğumuz Medya Özgürlüğüne Destek-Güçlü Dayanışma,Güçlü Medya Projesi kapsamında, Mobil Basın Evi Kapasite Geliştirme Eğitimi için 24-25 Şubat’ta Kırıkkale Üniversitesi ve Yozgat Bozok Üniversitesinde eğitimler düzenleyeceğiz.

24 Şubat’ta Kırıkkale Üniversitesi Meslek Yüsek Okulunda tecrübeli gazetecileri İletişim öğrencileriyle buluşturarak, Mobil Basın Evinin sağladığı imkanlarla ekipman ve yayın eğitimi vereceğiz.
25 Şubat’ta ise Yozgat Bozok Üniversitesi İletişim öğrencileri ile bu kapasite geliştirme eğitimlerine devam edeceğiz.

Gazeteciler Cemiyeti Mobil Basın Evi Kırıkkale ve Yozgat’ta yazısı ilk önce Support To Media Freedom Projesi üzerinde ortaya çıktı.

Gazeteciler Cemiyetinin AB finansmanı ile gerçekleştirdiği Medya Özgürlüğüne Destek Projesi kapsamında yürüttüğü 2026 Mesleki Memnuniyet Araştırması başladı. Gazetecilerin mesleki, ekonomik, siyasi ve toplumsal sorunlarının tespit edilmesi için gerçekleştirilen araştırmaya tüm gazeteci dostlarımızın katılımını bekliyoruz.

Her yıl sürdürdüğümüz araştırmamız, yıl boyunca ülkenin her yerinden farklı yaş grubu, cinsiyet ve konumdan gazetecinin yaşadıkları sorunları, talep ve ihtiyaçlarını tespit etme amacı taşıyor. Bu araştırmaların sonucunda elde ettiğimiz bulguları, Gazeteciler Cemiyetinin yıllık Medya İzleme Raporunda da yayınlıyoruz. 2026 Mesleki Memnuniyet Araştırmasının sonuçları ve bu sonuçların gazeteciler açısından ortaya çıkardığı tablo ve değerlendirmesi de yine 2025 Yıllık Medya İzleme Raporunda yayınlanacak.

Ankete katılmak için tıklayınız:

https://forms.gle/7ZuTnJPYw1MKor2o6

2026 Gazetecilerin Mesleki Memnuniyet Araştırması Başladı! yazısı ilk önce Support To Media Freedom Projesi üzerinde ortaya çıktı.

Gazeteciler Cemiyeti’nin Avrupa Birliği IPAIII finansmanıyla yürütmüş olduğu ‘’Medya Özgürlüğüne Destek Projesi-Güçlü Dayanışma, Güçlü Medya’’ kapsamında Bağımsız Değerlendirici Hizmet Alımı Çağrısı

Gazeteciler Cemiyeti’nin Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu’nun, IPAIII programı kapsamındaki finansmanıyla yürütmüş olduğu Medya Özgürlüğüne Destek-Güçlü Dayanışma, Güçlü Medya Projesi’nde verilecek olan alt hibelerinin teknik ve idari değerlendirmelerini yapmak üzere  ‘’Bağımsız Değerlendirici’’ için hizmet alımı yapılacaktır. Bağımsız Değerlendiricilerin toplam çalışma süresinin her hibe çağrısı için (toplam 3 dönem çağrı olacaktır) ve 10 çalışma günü olması planlanmaktadır.

Görev Tanımı;

• Medya Özgürlüğüne Destek projesi kapsamında verilecek alt hibeler için (Ayni Destekler) gelen başvurular için:
  • Projelerin başvuru formlarının uygunluğunun değerlendirilmesi
  • İdari belge uygunluklarının proje ekibi ile birlikte değerlendirilmesi,
  • Başvurucu uygunluklarının proje ekibi ile birlikte değerlendirilmesi,
  • Teknik kriterlere göre puanlanlama yapılması ve yapılan değerlendirmelere ait yorumların verilmesi,
  • Her değerlendirme aşamasında, gerekli görülen başvurular için, ilave bilgi belge taleplerinin derlenerek proje ekibine ulaştırılması ve gelen ilave bilgi belgelerin değerlendirilmesi
  • Yapılan idari ve teknik değerlendirmelere ait rapor hazırlanması

Görev alacak değerlendiricilerde aranan kriterler;

• Üniversitelerin sosyal, idari, gazetecilik gibi alanla ilgili bölümlerinden mezun olmak.Üniversite mezuniyeti olmadığı takdirde en az ilave 4 yıl genel iş deneyimine sahip olmak.
• En az 10yıllık genel iş deneyimine sahip olmak,

Özel Mesleki Deneyim;

• En az 5 yıllık medya/gazetecilik deneyimine sahip olmak,

Değerlendirmede adaylara puan avantajı sağlayacak ve öncelik verecek kriterler

• Proje döngüsü yönetimini bilmek
• Daha önceden Avrupa Birliği, Uluslararası Kuruluşlar, Büyükelçilikler gibi uluslararası donorler tarafından fonlanan projelerde değerlendiricilik yapmış olmak,
• Avrupa Birliği, Uluslararası Kuruluşlar veya Büyükelçilikler’in mali yardımları kapsamında STK’lara yönelik uygulanan projelerde çalışmış olmak (hibe projeleri dahil proje yöneticisi, hibe yöneticisi, uzman, eğitmen vb. olmak)
• Sivil toplum kuruluşları için uygulanan hibe programları hakkında bilgi-deneyim sahibi olmak,

Başvuru Süreci

Adayların güncel AB formatlı özgeçmişlerini ve ilgili deneyimlerini içeren kısa motivasyon yazılarını
info@gc-tr.org adresine iletmeleri gerekmektedir.

Son başvuru tarihi: 16 Ocak 2026

Başvurular gizlilik ilkeleri çerçevesinde değerlendirilecek olup, yalnızca kısa listeye kalan adaylarla yazılı ve veya sözlü iletişime geçilecektir.

Gazeteciler Cemiyeti Medya Özgürlüğüne Destek Projesi için Bağımsız Değerlendirici Hizmet Satın Alımı İlanı yazısı ilk önce Support To Media Freedom Projesi üzerinde ortaya çıktı.

Gazeteciler Cemiyeti, Medya Özgürlüğüne Destek /Support to Media Freedom Projesi kapsamında Gaziantep Üniversitesi İletişim Fakültesinde “Kapasite Geliştirme Eğitimi” düzenledi.

Mobil Basın Evi’nin teknik kapasitesi ve ekipman donanımı hakkında da proje çalışanları Ayşe Gültekin ve Alican Sağın bilgi verdi.

Gazeteciler Yıldıray Arslan ve Gökçen Çamlıyurt’un öğrencilere temel haber ve yayın süreçlerine ilişkin eğitim verirken, Deneyimli Gazeteci Zeynel Lüle de canlı yayına ilişkin bilgi ve tecrübelerini aktardı.

Bir stüdyonun tüm teknik olanaklarına sahip Mobil Basın Evi ile gerçekleştirilen eğitimde, öğrencilere canlı yayının nasıl hazırladığı, teknik ve editoryal destekle uygulamalı olarak gösterildi. Öğrenciler küçük gruplar halinde, kendi haber programlarını hazırladı ve çekimini gerçekleştirdi.

Eğitime katılan Gaziantep Basın Cemiyeti Başkanı Arif Kurt da öğrencilere mesleki deneyimlerini aktardı. Kurt, meslek örgütü başkanı olarak yerel gazetecilerin sıkıntıları, mesleğin geleceği ve gençlerin kaygılarına ilişkin görüş alışverişinde bulundu.
Eğitimin ardından Gazeteciler Cemiyeti Başkan Yardımcısı Ali Oruç, Gaziantep Basın Cemiyeti Başkanı Kurt, yönetim kurulu üyeleri ve beraberindeki heyet, Rektör Prof. Dr. Sait Mesut Doğan’ı makamında ziyaret etti.

#gazetecilikegitimi

#supporttomediafreedom

#medyaozgurlugunedestek

#guçludayanismaguclumedya

Mobil Basın Evi Gaziantep Üniversitesi’nde yazısı ilk önce Support To Media Freedom Projesi üzerinde ortaya çıktı.

Avrupa Birliği’nin desteğiyle Gazeteciler Cemiyeti’nin yürütmüş olduğu  Medya Özgürlüğüne Destek (Support to Media Freedom) Projesi kapsamında düzenlediği kapasite geliştirme eğitimlerinin ikincisini Gaziantep Hasan Kalyoncu Üniversitesi’nde gerçekleştirdi.

Mobil Basın Evi ile düzenlenen ziyarette, öğrencilere Mobil Basın Evi’nin teknik imkanları tanıtılarak uygulamalı eğitim verildi.
Eğitimde, gazeteciler Yıldıray Arslan ve Gökçen Çamlıyurt, üniversite öğrencileriyle videohaber hazırlama ve canlı yayın sürecine ilişkin bilgi ve deneyim aktardı.

Gazeteciler Cemiyeti’nin yayın aracının teknik kapasitesi, ekipman donanımı ve sahada haber çekiminde dikkat edilmesi gereken ayrıntılar da proje çalışanları Ayşe Gültekin ve Alican Sağın tarafından uygulamalı anlatıldı.

Gazeteci Zeynel Lüle, eğitime katılan öğrencilerle sohbet ederek, canlı yayın tecrübelerini ve deneyimlerini aktardı, sorularını yanıtladı.

#gazetecilikeğitimi #supporttomediafreedom #medyaozgurlugunedestek #gucludayanismaguclumedya

Mobil Basın Evi Gaziantep’te yazısı ilk önce Support To Media Freedom Projesi üzerinde ortaya çıktı.

Avrupa Birliği’nin finansmanıyla Gazeteciler Cemiyeti tarafından yürütülen Medya Özgürlüğüne Destek-Güçlü Dayanışma, Güçlü Medya  (Support to Media Freedom – Strong Solidarity, Strong Media) Projesi kapsamında tasarlanan Mobil Basın Evi Kapasite Geliştirme Eğitimi, 16–17–18 Aralık tarihlerinde Hatay ve Gaziantep’te düzenlenecek olup gazetecilerin hizmetine sunulacaktır.

Potansiyel afet ve savaş durumlarında veya acil olaylarda kullanılması amaçlanan Mobil Basın Evi’nin teknik altyapısının ve olanaklarının, olağan dışı koşullarda nasıl kullanılacağına dair kapsamlı sunumlar gerçekleştirilecektir.

Araç başında, deneyimli teknik personellerimiz ve editörlerimizle birlikte, yaklaşık 3 yıldır yürütülen Mobil Basın Evi’nin çalışma koşulları anlatılaca,  bir canlı yayında gazetecilerin ihtiyacına göre gerekli ekipmanlar ve kullanımları hakkında uygulamalı bilgiler verilecektir.

Mobil Basın Evi Hatay ve Gaziantep’te yazısı ilk önce Support To Media Freedom Projesi üzerinde ortaya çıktı.

Gazeteciler Cemiyeti’nin Avrupa Birliği finansmanıyla yürüttüğü, Medya Özgürlüğüne Destek Projesi kapsamında projeler kabul edilmeye başlanmıştır.

Yaklaşık 40 gün sürecek başvuru döneminde, BEDA’nın amaçlarına uygun başvurular toplanacaktır.

BEDA’ya başvurmak için ve detaylı bilgi almak için lütfen tıklayınız.

Bu desteğin amacı, yararlanıcıların özgün ve nitelikli içerik üretmelerini, gazetecilik faaliyetlerini

sürdürebilmelerini ve hedef kitlelerine ulaşmalarını sağlamaktır. Böylece medya çoğulculuğu için elverişli bir ortamın gelişmesine katkıda bulunulacaktır. 

Mikro Hibeler (Ayni) Destek Programı kapsamında, tüzel kişilik şartı aranmaksızın gazetecilere, medya STK’larına ve medya kuruluşlarına teknik ekipman, dijital araçlar vb. için ayni destek sağlanacaktır. Bu ayni destek miktarı 2.500 Avro ile 20.000 Avro arasında değişecektir. En fazla 50 gazeteci, medya STK’sı ve medya kuruluşu bu destekten yararlanabilecektir. Sektörün karşı karşıya olduğu zorluklar dikkate alındığında, başvuru sahiplerinden eş-finansman talep edilmeyecektir.

BEDA’nın öncelikleri: 

BEDA öncelikli başvuru sahipleri: 

• Mesleğinden zorla ihraç edilmiş veya kovulmuş, bir medya kurum ve kuruluşuna basın iş sözleşmesi ile bağlı olmayan, serbest çalışan gazetecilerin, 
• Halihazırda var olan, bağımsız yayıncılık yaparak özgün haber içeriği üreten ve medya çoğulculuğuna katkıda bulunan alternatif medya kuruluşlarının
• Medya bağımsızlığı ve gazetecilerin güçlendirilmesi üzerine çalışan medya STK’larının çalışmalarına öncelik verilecektir. Bu başvuru sahiplerinden gelen başvurular için ”Değerlendirme Kriterleri Tablosunda” da yer aldığı gibi +5 puan verilecektir. 

BEDA başvuruları İnternet sitesi üzerinden başvuru süreci:

mis.media4democracy.org internet sitesinin kayıt bölümünden sisteme kaydolan başvuru sahiplerinin bu arayüz aracılığıyla BEDA’ya başvuru yapmaları gerekmektedir.

Başvuru yapmak isteyenler, başvuru sürecine dair sorularını son başvuru tarihinden bir hafta öncesine kadar destek@gc-tr.org e-posta adresine gönderebilirler. Birinci dönem başvuru süreciyle ilgili tüm soruların en geç 31 Aralık 2025 saat 17:00’a kadar destek@gc-tr.org e-posta adresine gönderilmesi gerekmektedir.

Basın Evi Destek Aracı hakkında detaylı bilgi almak için lütfen aşağıdaki rehberleri ve ekleri inceleyiniz.

Basın Evi Destek Aracı Rehberi

Ek 1-Avrupa Basın Özgürlüğü Bildirgesi

Ek 2-Gazeteciler Cemiyeti Yayın İlkeleri

Ek 3-Değerlendirme Kriterleri Tablosu

Ek 4-Değerlendirme Komitesi Sonuç Bildirim Belgesi

Ek 5-Başvuru Formu Doldurma Yönergesi

Ek 6-Başvuru Rehberi Değerlendirme Süreci

Ek 7-Yardım Masası Yönergesi

Basın Evi Destek Aracı Yeni Dönem Başvurulara Açıldı ! yazısı ilk önce Support To Media Freedom Projesi üzerinde ortaya çıktı.

Gazeteciler Cemiyeti tarafından Avrupa Birliği (AB) finansmanıyla yürütülen Demokrasi için Medya/Medya için Demokrasi (M4D) Projesi’nin Temmuz 2022 tarihinde başlayan II. Dönemi, 1 Temmuz 2025 itibariyle sona erdi.…

Türkiye’de çoğulcu medya ve özgür basının güçlendirilmesi için hayata geçirilen projenin II. dönemi boyunca, gazetecilerin mesleki faaliyetlerini ve çalışma şartlarını iyileştirmeye yönelik birçok destek sağlandı..

Basın Evi Destek Aracı ( BEDA) kapsamında toplamda 503 habere telif ödenerek serbest çalışan gazetecilere destek sağlandı, gazetecilerin haberleri M4D internet sitesinde düzenli olarak yayınlandı. Yine BEDA kapsamında 62 alt hibe desteği gerçekleştirildi.

Projenin ilk döneminde hayata geçirilen Stüdyo Cemiyet bu dönemde de gazetecilerin stüdyo kullanım ihtiyaçlarını karşıladı. Gazetecilerin ücretsiz olarak kullanabildikleri stüdyodan bugüne dek 400’den fazla gazeteci ve STK üyesi yararlandı.

Projenin ilk döneminde kurulan Basın Evi’nde gerçekleştirilen toplantı, söyleşi, eğitim gibi faaliyetlerde, yerli yabancı 3000’den fazla konuk ağırlandı.

Proje boyunca planlanan 34 söyleşi “Basın Evi Söyleşileri” adı altında gerçekleştirildi. Alanlarında uzman gazetecilerin konuşmacı olarak katıldığı söyleşilerde, gazetecilere bir araya gelme, ortak sorunları hakkında görüş alışverişinde bulunma fırsatı sunuldu. Söyleşilere toplam1600’den fazla izleyici fiziken katıldı.

Projenin 2. Döneminde de Türkiye’deki medya ortamı ve medya çalışanlarının mesleki standartları yakından takip edildi. Yıllık olarak yapılan Mesleki Memnuniyet Anketi sonuçları raporlaştırılarak Türkiye’de medya çalışanlarının çalışma koşulları ortaya kondu. Yılda 2 kez yayınlanan Medya İzleme Raporları ile de Türkiye’de medyanın durumu ve gazetecilik standartları aylık veya yıllık olarak toplanan verilerle belgelendi.

Farklı kentlerden veya çalışma alanlarından gazetecilik meslek örgütleri ile Medya Çalışma Grubu adı altında bir araya gelindi, ortak çalışmalara imza atıldı.

Gazeteciler Cemiyeti tarafından Medya Dayanışma Grubu ile birlikte 2024 yılında “Gazeteciliğin Dönüşümü ve Arayışlar”, 2025 yılında ise “Dijital Tekeller Tehditler ve Arayışlar” başlıklarında ulusal çapta medya konferansları düzenlendi. Tüm Türkiye’den ilgili kurum ve kişilerin davet edildiği konferansların sonunda Sonuç Bildirgeleri yayınlandı. Uluslararası gazetecilik kuruluşları ile kurulan yakın ilişkiler sayesinde EFJ Genel Kurulu, 2025 Sonuç Bildirgesi’nde yer alan dijital tekellere karşı ulusal ve uluslararası iş birliği çağrısına destek verdi.

Gazetecilere, GC Akademi adı altında kurulan platformda online olarak ve alanında uzman yayıncılarla fiziken gerçekleştirilen eğitimlerle mesleki bilgilerini artırma ve güncelleme şansı sunuldu.

Türkiye’nin dört bir yanına gerçekleştirilen ziyaretlerle yerel medya ile yakın ilişkiler kuruldu, çeşitli bölgelerde yerel medya çalışanlarının da katılımıyla Durum Değerlendirme Toplantıları düzenlendi.

Bu 2 yıllık süreç içinde bizlerle birlikte projenin her aşamasında emek veren, katkı sağlayan, dayanışma gösteren tüm meslektaşlarımıza teşekkür ederiz.

Demokrasi için Medya/Medya için Demokrasi (M4D) Projesi’nin III. Dönemi Eylül 2025’de başlayacak.

Görüşmek üzere…

M4D PROJESİ II. DÖNEM SONA ERDİ yazısı ilk önce Support To Media Freedom Projesi üzerinde ortaya çıktı.

Çanakkale Kordon Boyu’nda alınmayan önlemler, büyük tehlike yaratıyor. 10 yıl içinde 5 görme engelli, denize düştü. Yaşanan kazalar sonrası görme engelli bireyler, güvenli ve herkes için erişilebilir bir kent talebiyle yetkililere seslendi.

Damla Yeltekin

Güvenli ve erişilebilir bir kent, yalnızca engelli bireyler için değil, tüm toplum için temel bir ihtiyaç. Ancak görme engelli bireyler için gündelik hayat, şehirdeki en basit rotalarda bile ciddi risklerle dolu. Kent yaşamı herkes için eşit ve sürdürülebilir olmadıkça, gerçek anlamda erişilebilirlikten söz etmek mümkün değil. 

Altı Nokta Körler Derneği Çanakkale Şubesi’nin verilerine göre, son 10 yılda yalnızca Kordon Boyu’nda 5 görme engelli birey denize düşme tehlikesi yaşadı. Bu tehlikeye dikkat çekmek isteyen görme engelliler, geçtiğimiz aylarda beyaz bastonlarıyla kordon boyunda bir farkındalık yürüyüşü düzenledi. Kaldırımlar üzerindeki tabelalar, yamuk ağaçlar, gelişi güzel yerleştirilmiş dubalar ve deniz kenarında herhangi bir bariyerin bulunmaması; beyaz bastonla yol alan bireylerin hayatını tehlikeye atıyor.

Deniz kenarında yürümek, görme engelli için bir hakken, alınmayan önlemler büyük tehlike yaratıyor. Son olarak mayıs ayında yaşanan denize düşme vakaları, bu tehlikenin ne kadar acil olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi. Özellikle kentlerin gözde yürüyüş alanlarında güvenlik önlemlerinin alınmaması, bastonla yön bulmanın mümkün olmadığı düzensiz yollar ve denizle kaldırım arasına konulmayan bariyerler, birçok görme engelli için denizin kıyısında yürümeyi imkânsız hale getiriyor. Oysa herkes gibi deniz kokusunu duymak, dalga sesini dinleyerek yürüyüş yapmak herkesin hakkı.

Bu gibi kazaların tekrarlanmaması için Altı Nokta Körler Derneği Çanakkale Şubesi, 4 maddelik bir eylem planı hazırladı. 

1-Kordon boyuna düşmeyi engelleyecek bariyerler yerleştirilsin.

2-Kaldırımlardaki işgaller (motor, masa, tabela) denetlensin.

3-Tüm kenti kapsayan erişilebilirlik eylem planı hazırlansın.

4-Hissedilebilir zeminler, deniz kenarına yakın konumlandırılsın.

“Önlem almak, ilgili idare ve belediyelerin görevli”

“Erişilebilir Kentler” üzerine yaptığı araştırmalarla tanınan Ercan Şen, Çanakkale’de engelliler için yaşanabilir bir kent mücadelesi ve deniz kıyısındaki güvenlik eksiklerini anlattı. Çanakkale’de yıllardır süren bir tehlikeye dikkat çeken, 10 yıl içinde 5 görme engelli bireyin bu alanda denize düştüğünü anımsatan Şen, şu değerlendirmeyi yaptı: 

“Bu tehlikeyi yıllardır gündeme getiriyoruz. 2016 yılında bir arkadaşımız, 2017’de iki kişi ve bu yıl yine iki arkadaşımız aynı yerden denize düştü. Bu olayların ardından, ‘ufacık bir engel olsaydı’ bu kazaların yaşanmayacağını söyledim. O günden beri aynı talebi dile getiriyoruz.

Görme engelli bireyler için yapılan hissedilebilir zemin varlığı yeterli değil. Evet, o bölgede bir kılavuz yol var ama denize 25 metre uzaklıkta. İnsanlar, deniz kenarında olmak istiyor. Baston kullanımı iyi bile olsa, bu bir kaza. Herkesin dikkatsiz anı olabilir. Bu yüzden görev, bireyde değil; kamu idarelerinde. Tırtıklı yüzeyler (Hissedilebilir zemin) ‘Burada dur, ilerisi tehlikeli’ demek için kullanılır. Aynı mantık burada da uygulanabilir. ‘Bariyer görsel olarak kötü olur’ bahanesini çok duyduk. Oysa iyi bir tasarım her zaman mümkün. Denizin kıyısına konulacak bir sanat eseri hem güvenlik sağlar hem kentin kimliğine katkı sunar. Ama yeter ki niyet olsun. Öngörünebilir kazalara önlem almak, ilgili idare ve belediyelerin görevlidir.

Mevcut yasa ve yönetmeliklerin de bu eksikliği var. Mevzuat açık: Eğer düşülebilecek bir yer, 50 santimden fazlaysa, koruma önlemi almak gerekir. Kordon boyunda düşme yüksekliği, yer yer daha da fazla. Buna rağmen yıllardır hiçbir şey yapılmıyor. Daha önce yapılan kılavuz yollar gibi durumlarda yapılan sınıflandırmalar mühendislik ya da mimarlık bölümlerinden yapılmıştı. Ama bu kentte yaşayan bir görme engelli olarak, örneğin kaldırımdaki yamuk bir ağacın benim kafama çarpabileceğini yazan olmamıştı. Çünkü onların üst beden kontrolüyle ilgili böyle bir deneyimi yok.”

“Işık yok, ses yok, yollar karanlık”

Çanakkale’de bu yıl peş peşe yaşanan denize düşme olaylarından 10 yıl önce de benzer kötü bir tecrübeyi deneyimleyen İbrahim Çelik, kentteki erişilebilirlik sorunlarının aradan geçen zamana rağmen aynı kaldığını söyledi. Yetkililere yapılan başvuruların sonuçsuz kalmasından hayal kırıklığı yaşadığını, düştüğü noktaya sonradan demirler yapıldığını aktaran Çelik, “Bu demirler bile bizim için değil, tekneleri korumak amacıyla konuldu. Lüks bir talebimiz yok. Altın kaplama kaldırım istemiyoruz, sadece güvenli yürümek istiyoruz” dedi. 

.     

Çanakkale Merkez’de turistlerin uğrak noktalarından biri olan Kordon boyunda yaşanan kazanın son mağduru Sabriye Kulluk, yaşadığı korku dolu anları ve kazadan sonra belediyeye yazdığını ancak hiçbir yanıt alamadığını şöyle anlattı:

“Her zaman yürüdüğüm yerde denize biraz daha yakın yürümek istedim. Fazla yaklaşmışım. Sol ayağım kaydı ve denize düştüm. Denize düştüğümü görmeleri için suya batmamaya çalıştım. Yönümü bulamadım. Su derin değildi ama duvar çok yüksekti. Kendimi kurtaramazdım. Yüzme bilmeyen biri için boğulma riski yüksek. Suyun üstünde durabildim, ya başkası yapamazsa…

O günden beri kordona gitmeye devam ediyorum ama artık denize yakın yürüyemiyorum. Eskiden keyifle yürüdüğüm yerde şimdi korkarak yürüyorum. Kent genelinde de sağlıklı erişebilirliğimiz kısıtlı. Işık yok, ses yok, yollar karanlık. Tabelalara çarpıyorum.”

Çanakkale gelişirken çevre düzenlemesi de ayak uydursun

Görme engelli Ahmet Bulut, Çanakkale’nin plansız büyümesinin erişilebilirliği yok ettiğini söyledi. Kordon boyunca herhangi bir fiziki koruma önleminin olmamasının yalnızca engelliler için değil, herkes için risk oluşturması, kaldırım işgalleri ve denetimsizlikten yakınan Bulut, esnaf motorlarının kendileri için büyük bir tehdit olduğuna işaret edip sözlerini şöyle tamamladı:

“Çanakkale, örnek bir şehir olabilir. Eskiden engelliler için örnek bir şehirdi burası. Çanakkale çok hızlı büyüyor ama bu büyüme şehir planlamasına yansımıyor. Şimdi kaldırımlar işgal altında; motorlar, masalar, tabelalarla dolu. Denetim yok.

Çanakkale’de sivil toplum hareketi çok güçlü. Böyle bir şehirde belediye ve valilikle yürütülecek çalışmalar çok daha etkili olabilir. Biz istiyoruz ki Çanakkale gelişirken politikaları da gelişsin. Çevre düzenlemesi de bu gelişime ayak uydursun.” 

Görme engelliler güvenli kent istiyor yazısı ilk önce Support To Media Freedom Projesi üzerinde ortaya çıktı.

Denizlerde sessiz bir katliam sürüyor. Kaybolan veya terk edilen balıkçı ağları, yıllarca deniz canlılarını öldürmeye devam ediyor.

Damla Yeltekin 

Türkiye kıyılarında yıllardır sessiz bir katliam yaşanıyor. Denizde kaybolan, terk edilen veya unutulan balıkçı ağları; balıkları, deniz kaplumbağalarını, süngerleri, hatta mercan resiflerini yok ediyor. “Hayalet ağ” adı verilen bu görünmez tehlike, yalnızca ekosistemi değil, balıkçılığı ve deniz turizmini de tehdit ediyor. 

Çanakkale’de bugüne kadar yapılan hayalet ağ temizlik çalışmaları oldukça sınırlı. 2013’te Tarım ve Orman Bakanlığı’nın projeleriyle bazı batıklardan ağlar çıkarıldı. 

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Adnan Ayaz, hayalet ağ konusunu Türkiye’de akademik olarak ilk çalışmaya başlayan isimlerden biri. Prof. Dr. Ayaz, Babakale ve Gökçeada açıklarında yürütülen Birleşmiş Milletler destekli projelerle ciddi miktarda hayalet ağın çıkarıldığını belirtiyor. 2002 yılında İzmir Körfezi üzerine yaptığı doktora teziyle konunun bilimsel zeminini oluşturan, 2006’da ilk yayınını yapan Prof. Dr. Ayaz, denizlerde “hayalet ağları” avlıyor. Prof. Dr. Ayaz’ın koordinasyonunda ise son 5 yıldır Balıkesir kıyılarında kapsamlı temizlik çalışmaları yürütülüyor.

Zincirleme bir ölüm döngüsü

Hayalet ağları, “Denizde kaybolan, kopan, terk edilen ağların su altında istem dışı avcılığa devam etmesi” olarak tanımlayan Prof. Dr. Ayaz, bu ağların su altında yıllarca avcılığa devam ettiğini, mikroplastik yayılımına neden olabileceğini ve resif alanlarını kullanılmaz hale getirebileceğine dikkat çekip şu değerlendirmeyi yaptı:

“Bu ağlar, bulundukları süre boyunca canlıları yakalayarak öldürüyor. Ağlara takılan ölü canlılar, diğerlerini çekiyor ve zincirleme bir ölüm döngüsü oluşuyor. Deniz canlıların öldükten sonra çürümeleri sonucu, diğer deniz canlılarına da tuzak oluşturarak kendine çekip zincirleme bir yakalama reaksiyonuna sebep olabiliyor. Hayalet ağlar oradan kaldırılıncaya kadar ya da tamamıyla denize çözülüp parçalanıncaya kadar etkisi devam eden bir yakalama reaksiyonu ve canlılar üzerine bir zarara sebep oluyor.” 

Hayalet ağların denizdeki ömrünün 10 yılı aştığını, Marmara Denizi’nden çıkarılan bir ağın üzerinde 10 yıldır taşlaşmış iskorpit balıkları bulunduğunu anlatan Prof. Dr. Ayaz, Norveç’te yapılan bir araştırmada 7 yıldır av yapmaya devam eden bir ağ tespit edildiğini belirterek “Bu ağların denizde parçalanma süresi çok uzun. 10 yıldan fazla. Hatta sepetler özellikle özelliğine göre 30 yıla kadar avcılık yapma kapasitesine sahip olduğu belirtiliyor” dedi.

Güçlü yasal denetim ve çevre eğitimi şart

Avrupa Birliği’nde (AB) 200 metreden daha derin bölgelerde uzatma ağı avcılığı tamamen yasak. Türkiye’de ise böyle bir sınırlama henüz yok. 

20 yılı aşkın süredir hayalet ağların zararlarıyla ilgili çalışmalarını sürdüren Prof. Dr. Ayaz’a göre, hayalet ağlarla mücadelede tek başına farkındalık yeterli değil, yasal düzenlemelerle riskli alanlarda ağ kullanımının sınırlanması gerekiyor.

Bu konuda çocuklara erken yaşta doğa ve çevre bilinci kazandırmanın önemine değinen Prof. Dr. Ayaz, “Çözüm, yalnızca temizlik değil; bilinçli balıkçılık, güçlü yasal denetim ve ilkokuldan itibaren çevre eğitim. Farkındalık çalışmaları önemli ama etkisi sınırlı. İlköğretimden itibaren çevre sevgisi eğitimi şart” uyarısında bulunuyor.

Prof. Dr. Ayaz, hayalet ağların mercan resiflerini örttüğü durumlarda ortamın yok olduğuna işaret ederek şunları söyledi:

“Hayalet ağlar, mercan ve resif alanları üzerinde ciddi bir tehdit oluşturuyor. Örttüğü bölgeyi tamamıyla ortadan kaldırıyor. Özellikle kalın ağlarsa, trol ve gırgır ağları ise… Her ağ türünün deniz canlıları için tehlikeli bir etkisi var. Balık popülasyonları açısından da sorun teşkil ediyor. Marmara Denizi’nde şu anda oldukça fazla batık var. Bu batıklar bir resif alanı teşkil ederek balıkların o bölgede bulunmasını, korunmasını, beslenmesini sağlıyor. Ama bu bölgelerin üzerleri yine ağlarla örtüldüğü için şu an onlar da işe yaramaz hale gelmiş durumda. Hayalet ağları buradan çıkarmanın, uzaklaştırmanın maliyeti çok yüksek.” 

“Hayalet ağlar” balıkçılık ve deniz turizmine tehdit yazısı ilk önce Support To Media Freedom Projesi üzerinde ortaya çıktı.

Geleneksel ve erkek bir anlatı sanatı dalı olan meddahlık, kahvehanelerden dijital platformlara taşınırken kadınların sahneye çıkmasıyla yeni bir soluk kazandı. Dijital platformlarda meddahlık yapan Hanım, “bir direniş biçimi” diye tanımladığı meddahlığın ciddi bir sanat dalı olarak görülmemesi ve bu kültürel mirasa sahip çıkılmamasından şikayetçi. 

Berfin Kahraman

Yüzyıllar öncesine dayanan, erkek egemen bir sanat dalı olarak görülen geleneksel bir anlatı sanatı olan meddahlık, değişen zamanla birlikte farklı formlarda yaşamaya devam ediyor. Bir dönem kahvehanelerde, meydanlarda ve düğünlerde halkla buluşan meddahlar, günümüzde dijital platformlarda da izleyiciyle buluşup hayat buluyor. 21. yüzyılda kadın anlatıcıların sahneye çıkmasıyla bu sözlü anlatım geleneği bir dönüşüm süreci yaşayıp yeni bir boyut kazanıyor.

7 yıl önce başladığı meddahlığa devam eden Ferdane Hanım, meddahlığın geçmişten günümüze uzanan yolculuğunu ve kadın anlatıcıların bu sanattaki yerini değerlendirdi. 

Çeşitli sahne ve dijital platformlarda sürdüren Ferdane Hanım, meddahlığın Osmanlı döneminde özellikle 17. ve 18. yüzyıllarda en parlak dönemini yaşadığını ve tek kişilik sözlü anlatı performanslarına dayandığını anımsattı. Meddahların, yanlarında taşıdıkları baston ve mendil gibi basit aksesuarlarla çeşitli karakterlere bürünerek izleyiciye canlı hikâyeler sunduğunu aktaran Hanım, anlatıcının ses tonunun, mimiklerinin ve doğaçlama yeteneğinin, gösterinin temel unsurlarını oluşturduğunu belirtip “Meddahlık, sadece eğlendirme ya da bilgilendirme değil; aynı zamanda bir direniş biçimidir. Eskiden bir baston ve mendille hikâyemizi anlatırdık, şimdi mikrofonlar, ışıklar, sahne var. Ama temel olan tek şey hâlâ aynı, dinleyiciyle kurduğumuz bağ” dedi. 

“Hafızaya sahip çıkma, görmezden gelinene dokunma, susana ses olma biçimi”

Sözlü kültür yoluyla aktarılan hikâyelerin, toplumların hafızasını taşırken aynı zamanda bireysel ve toplumsal ifade alanları da yarattığını vurgulayan Hanım, şunları söyledi: 

“Meddahlık nasıl bir şey biliyor musun? Sadece sahne sanatı değil, gerçekten değil. Burası bir mücadele alanı. Ben sahneye çıktığımda sadece geçmişi anlatmıyorum. Aynı zamanda bugünü, bugün görünmeyenleri, duyulmayanları da görünür kılıyorum. Anlatmak, direnmenin en eski yoludur. Çünkü her hikâye, susan birinin yerine konuşur; her kelime, bastırılan bir sesin yeniden yankısı olur. Meddah, sadece eğlendiren değil, aynı zamanda topluma ayna tutan, zamana tanıklık eden kişidir. Ben sahnede, bir kadının bastırılmış öfkesini de anlatıyorum, bir çocuğun duyulmamış gülüşünü de. Bazen bir göç hikâyesinde kimliğini arayanları, bazen de sıradan bir mahallede yaşanan büyük sessizlikleri dillendiriyorum. Hikâyelerle iyileşiyoruz; çünkü anlatıldıkça yalnız olmadığımızı anlıyoruz. Meddahlık benim için sadece bir sanat değil; hafızaya sahip çıkma, görmezden gelinene dokunma, susana ses olma biçimi. Bu yüzden anlattığım her öykü, sadece geçmişin değil, bugünün de bir yansımasıdır.” 

“Eşitsizliğe rağmen sahnelerde olmaya devam ediyoruz, edeceğiz” 

Meddahlığın tarihsel olarak erkek egemen, kadınların görünürlüğünün sınırlı bir sanat dalı olduğuna dikkat çeken Hanım, sözlerini şöyle sürdürdü: 

“Kahvehanelerin ve kamuya açık sahnelerin erkeklere ait olduğu bir dönemde, kadınların anlatıcı olarak yer bulması mümkün değildi. Ancak toplumsal değişimlerle birlikte bu gelenek de dönüşmeye başladı. Başlarda ‘Kadından meddah mı olur?’ tepkileriyle karşılaştım. Ama anlattığım hikâyelerde kadınlar kendilerini buldukça işler değişti. Bugün seyircimin çoğu kadın ve en çok onlar sahip çıkıyor bu işe. Benim sahnede anlattıklarım, sadece masal ya da tarihi olaylar değil. Kadınların evde bastırdığı hayalleri, toplumsal rollerin içinde kaybolan sesleri, bir annenin iç sesi, bir genç kızın ilk itirazı… Yani kadının gündelik yaşamda yaşadığı her şey bu hikâyelerin bir parçası. Seyircim, bazen gözyaşlarıyla bazen kahkahalarla bana eşlik ediyor. Çünkü anlattıklarımın içinde kendini buluyor. 

Meddahlar arasında kadın anlatıcıların sayısı oldukça az. Bu da kadın meddahların görünürlüğünü azaltıyor ve onları yalnızlaştırıyor. Kadınların toplumsal rolleri ve sorumlulukları nedeniyle sahneye düzenli çıkmaları veya uzun turnelere gitmeleri güç olabiliyor. Performansları ya da anlatım biçimleri erkek meddahlara kıyasla daha sert eleştirilere maruz kalabiliyor. Aslında bu benzer sorunları birçok meslek dalında yaşıyor kadınlar. Bugün tiyatro sanatçıları arkadaşlarımla konuştuğumda veya komedyen arkadaşlarımla konuştuğumda ne yazık ki aynı benzer sorunları yaşadığımızı maalesef ki görüyoruz. Yine de bunca eşitsizliğe rağmen sahnelerde olmaya devam ediyoruz, edeceğiz. Ayrıca kadın meddahlar, yalnızca anlatıcı değil; aynı zamanda temsil gücü olan, sesini duyuramayan birçok kadının sözcüsü hâline geldi.” 

“Bir kültürel miras ama kimse bu mirasa sahip çıkmıyor”

Yeni kuşakların bu geleneği tanımamasının meddahlığın en büyük sorunu olduğunun altını çizen Hanım, değerlendirmelerine şöyle devam etti:

“Bugünün gençleri hikâyeleri ekrandan izlemeye, hızlı tüketmeye alıştı. Meddahlık ise yavaşlamayı, dinlemeyi, anlamayı gerektiriyor. Bir hikâyenin içine girip onunla nefes almak lazım. Ama günümüz kültürü buna pek sabırlı değil. Meddahlığın diğer önemli sorunu ise kurumsal ve kültürel destek eksiliğidir. Meddahlar hâlâ bireysel çabalarıyla sahne bulmaya çalışıyor. Bu bir kültürel miras ama kimse bu mirasa sahip çıkmıyor. Bu kadar eski bir geleneğin nasıl olur da desteklenmediği konusunda hayıflanıyorum. Ayrıca, meddahlık, ‘ciddi’ bir sanat dalı olarak bile görülmüyor. Bu algı özellikle kadın meddahlar için daha da katmanlı bir hal alıyor. Bazen hâlâ, ‘Anlatıyor işte biraz güldürüyor, o kadar’ deniyor. Oysa bir meddah; yazarı, yönetmeni, oyuncusu ve bazen sesi olmayanların sesi olmak zorunda. Bunu küçümsemek değil, tam tersine kültürel değer olarak görmek gerekir.

Tüm bu zorluklara rağmen, meddahlığın dirençli bir yapısı olduğuna inanıyorum. Bu anlatı biçimi binlerce yıldır hayatta kaldıysa, bugünü de atlatır. Yeter ki gerçekten sahip çıkılsın, yeni nesil anlatıcılar da yetişsin. Ben burada umudunu kaybetmedim. Geleneksel anlatı sanatlarının yeniden canlandırılmasının mümkün olduğuna inanıyorum. Özellikle gençlerle kurulacak bağın bu noktada belirleyici olduğunu düşünüyorum.” 

“Sustuğumuzda sadece bir sanat ölmez, hafızamız da eksilir”

Bu geleneğin, teknolojik gelişmeler ve değişen kültürel dinamiklerle birlikte şekil değiştirdiğine dikkat çeken Hanım, meddahlığın görünürlüğü azalsa da hala yapıldığını ve sürdürülmesi gereken bir sanat olduğunu kaydedip sözlerini şöyle tamamladı:  

“Günümüzde meddahlık, yalnızca tiyatro sahneleri ya da kültür merkezleriyle sınırlı değil. YouTube videoları, Instagram yayınları ve podcast’ler aracılığıyla anlatı geleneği yeni bir soluk kazanıyor. Geleneksel sözlü kültür, dijital mecralarda daha geniş kitlelerle buluşma imkânı buluyor. Bana sorarsanız bu dönüşümü bir tehdit olarak değil de bir fırsat olarak görüyorum ben. Hikâye anlatıcılığı her çağda vardı, sadece anlatma biçimimiz değişiyor. Gençler zannettiğimizden çok daha meraklı. Onlara doğru mecralarda, doğru üslupla ulaşırsanız hikâyeleri can kulağıyla dinliyorlar. Ben bazen liselere, üniversitelere gidiyorum. İlk başta mahcup mahcup oturuyorlar ama bir yerden sonra gözlerinin içi parlamaya başlıyor. Çünkü hikâye anlatmak, insana dair bir ihtiyaç. Dijitalleşme bu ihtiyacı yok etmiyor, sadece biçimini değiştiriyor. 

Hikâyeler bitmez, İnsan var oldukça anlatacak, dinleyecek, bağ kuracak. Önemli olan anlatıcıların kaybolmaması. Meddahların yer bulamadığı, genç meddah adaylarının eğitilmediği bir ortamda bu sanat zamanla yok olabilir. Ama bir meddahlar sahnesi kurulur, anlatıcılık atölyeleri açılırsa; çocuklar küçük yaşta hikâye dinler, sonra da anlatmaya başlarsa, bu gelenek yeniden doğar. Meddahlık bir gelenek, evet. Ama aynı zamanda bir direniş, bir iyileşme biçimi, bir hatırlama sanatı. Bu yüzden anlatmaya devam edeceğiz. Biz sustuğumuzda sadece bir sanat ölmez, hafızamız da eksilir. Ben istiyorum ki gelecekte bir çocuk, bir sahnede bastonuyla bir karaktere bürünüp anlatmaya başlasın. Çünkü bu sadece bir sanat değil, bir kimlik meselesi. Bizi biz yapan şeyleri unutmamak için, anlatmaya devam etmeliyiz. Dün kahvehanede, bugün sahnede, yarın belki bir ekranın arkasında… Nerede olursa olsun, hikâye anlatıcısı sustuğunda sadece bir sanat değil, bir ruh da kaybolur.”

Yüzyıllık anlatı sanatı meddahlık yazısı ilk önce Support To Media Freedom Projesi üzerinde ortaya çıktı.