Koyun ve keçilerde varlığı bilimsel olarak doğrulanan bakteri, ciddi sağlık sorunlarına sebep olurken küçükbaş hayvan yetiştiriciliğinde önemli ekonomik kayıplara yol açıyor. 

Hakan Okay 

Bitlis bölgesindeki koyun ve keçilerde “Mycoplasma Agalactiae” bakterisinin varlığının araştırılması amacıyla gerçekleştirilen bilimsel çalışma sonucunda, bölgedeki küçükbaş hayvanlarda önemli ekonomik kayıplara yol açan “Mycoplasma Agalactiae” (Agalaksi) bakterisi tespit edildi. Bitlis merkez ve ilçelerinden bulaşıcı agalaksi belirtileri gösteren 120 küçükbaş hayvandan süt, kan, göz, kulak ve eklem sıvısı örneklerinin alındığı çalışma ile Bitlis bölgesindeki koyun ve keçilerde “Mycoplasma Agalactiae” bakterisinin varlığı bilimsel olarak doğrulandı. 

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi’nde Dr. Öğretim Üyesi Kadir Akar danışmanlığında, Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı Yüksek Lisans Öğrencisi Veteriner Hekim Atanur Koçyiğit tarafından yapılan bilimsel araştırmada önemli bulgulara ulaşıldı. 

Araştırmada, iki farklı gen bölgesi (polC ve uvrC) hedef alınarak yapılan PCR analizleri sonucunda, süt örneklerinde sırasıyla yüzde 44,08 ve yüzde 36,55 oranında pozitiflik tespit edildi. Elde edilen veriler, bölgedeki enfeksiyon oranlarının oldukça yüksek olduğunu gösterirken, daha da dikkat çekici olan bulgulardan biri ise bakterinin yalnızca keçilerde tespit edilmiş olması. Bu durum, bölgede keçilerin potansiyel bir konak türü olabileceğini ya da bu hayvanların bakteriye karşı daha duyarlı olduğunu gösteriyor. Bulaşıcı agalaksi hastalığına neden olan bu bakteri, küçükbaş hayvan yetiştiriciliğinde önemli ekonomik kayıplara yol açarken, özellikle süt üretiminde azalma, meme enfeksiyonları, eklem iltihapları ve göz hastalıkları gibi ciddi sağlık sorunlarına sebep oluyor.

PCR analizleri ile bakteri tespit edildi

Söz konusu bakterinin, moleküler teknikler kullanılarak yapılan analizlerde ortaya çıktığını anlatan Veteriner Hekim Koçyiğit, çalışma ile ilgili şu bilgiler verdi:

“Araştırma kapsamında Bitlis merkez ve ilçelerinden bulaşıcı agalaksi belirtileri gösteren 120 küçükbaş hayvandan süt, kan, göz, kulak ve eklem sıvısı örnekleri alındı. Moleküler teknikler kullanılarak yapılan Polimeraz Zincir Reaksiyonu (PCR) analizlerinde, M. agalactiae’ye özgü iki gen bölgesi (polC ve uvrC) hedef alındı. PolC geni için süt örneklerinde yüzde 44,08, tüm örneklerde yüzde 34,16 pozitiflik tespit edildi. UvrC geni için süt örneklerinde yüzde 36,55, tüm örneklerde yüzde 28,30 pozitiflik bulundu. Her iki gen bölgesi de pozitif çıkan örneklerin tamamının keçi sütüne ait olduğu belirlendi. Bu bulgular, keçilerin hastalığa karşı daha duyarlı olabileceğini ve bölgede potansiyel bir konak tercihi olabileceğini ortaya koydu. Her iki gen bölgesinden elde edilen sonuçlar arasındaki uyum, bu bulguların güvenilirliğini arttırmaktadır.  Daha da önemlisi, sadece keçilerde pozitif örneklerin tespit edilmesi, bölgede bu türde potansiyel bir konak tercihi veya daha yüksek duyarlılık olduğunu göstermektedir.” 

“Önemli ekonomik kayıplara yol açıyor”

Bakterinin küçükbaş hayvan yetiştiriciliğinde önemli ekonomik kayıplara yol açtığına dikkat çeken Koçyiğit, açıklamalarını şöyle bitirdi:

“M. agalactiae, küçükbaş hayvan yetiştiriciliğinde önemli ekonomik kayıplara yol açabilen bulaşıcı agalactia’nın başlıca etkeni olduğundan, bu bulguların hayvan sağlığı ve bölgesel hayvancılık yönetimi açısından önemli sonuçları vardır. Etkenin bölgedeki yaygınlığını belirlemek için daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır. Bu ilk araştırmada tespit edilen nispeten yüksek prevalans oranları, kapsamlı gözetim programlarına ve hedefe yönelik kontrol stratejilerinin geliştirilmesine duyulan ihtiyacı vurgulamaktadır. Bitlis bölgesindeki M. agalactiae enfeksiyonlarının dağılım modellerini, risk faktörlerini ve ekonomik etkilerini daha iyi anlamak için daha fazla epidemiyolojik çalışma yapılması gerekmektedir; bu da etkili hastalık önleme ve kontrol önlemlerinin uygulanması için çok önemli olacaktır. Epidemiyolojik veriyi arttırmak ve etkenle alakalı daha da detaylı bilgiye ulaşmak için Whole- GenomeSequences (WGS) analizi yaptırtmak hedeflenmektedir.”