Bitlis ve ilçelerinde yaklaşık 13 bin kişinin istihdam edildiği tekstil sektörü, genel ekonomik sorunlar, girdi maliyetleri ve döviz kurlarındaki artışlar nedeniyle zor günler geçiriyor. Yıllık yaklaşık 3 milyarlık girdi sağlayan, yüzde 50’den fazlasını kadın çalışanların oluşturduğu sektör, destek bekliyor.

Gülşen Okay / Bitlis    

Özellikle son yıllarda devletin verdiği desteklerle kurulan tekstil fabrikasında üretilen ürünleri, Avrupa, Orta Doğu ile Uzak Doğu ülkelerine gönderen Bitlis, bölgede öne çıkıyordu. Ama kent genelinde 60’a yakın firmanın faaliyet gösterdiği tekstil sektörü, zorlu bir süreçten geçiyor. Yaklaşık 13 bin kişiye istihdam sağlayan sektör, genel ekonomik sorunlar nedeniyle küçülmeye gitmek zorunda kaldı. 

Kentteki geçmişi çok eskilere dayanmayan ancak kısa sürede yaptığı atılımlarla ilin en çok istihdam sağlayan sektörü haline gelen tekstil sektöründe ekonomik sorunlar baş göstermeye başladı. Döviz kurlarındaki dalgalanmalara bağlı olarak girdi maliyetlerinin yükselmesi sektörü iyice zora soktu. 2024 yılı sonlarına kadar 20 bin istihdam hedefi bulunan sektör işler yolunda gitmeyince sektörde faaliyet gösteren firmalardan 5’i faaliyetine ara verirken, birçok firma küçülme ya da işten çıkarma yoluna gidiyor. Yaşanan sorunlara bağlı olarak yaklaşık 500 kişi işten çıkarılmak durumunda kalınırken, sürecin bu şekilde devam etmesi durumunda sayısının çok daha üst sayılara çıkmasından endişe ediliyor. Sektör, yıllık bazda kente yaklaşık 3 milyar liralık bir ekonomik girdi sağlıyor.

 “Uzanacak bir destek eli bekliyoruz”

Sektörün durumuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Bitlis Tekstil Sanayi ve İş Adamları Derneği (BİTSİAD) Başkanı İrfan Demirkanoğlu, şu açıklamayı yaptı:

“Bitlis’te sektörde 55 firma faaliyet gösteriyor. Tekstil, yaklaşık 13 bin kişilik istihdam sayısı ile kentin en büyük istihdam alanı. Ancak tekstil sektörü olarak maalesef son dönemde ciddi ekonomik sorunlar yaşıyoruz. Gerek döviz kurundaki artış, gerek girdi maliyetlerinin artması, gerek işçilik maliyetlerinin yüksek olması ve gerekse genel ekonomik sorunlar nedeniyle sektör olarak zor bir süreçten geçiyoruz. Sektör olarak hissettiğimiz ekonomik sorunlar nedeniyle kısmen küçülme yoluna gitmek durumunda kaldık. Bazı firmalarımız ise faaliyetlerine ara vermek durumunda bazıları da işçi çıkarma yoluna gitmek zorunda kaldı. 

Sektör olarak ciddi sorunlarla karşı karşıyayız. Sektör kuruş hesabıyla kazanç sağlayan bir sektör. Hal böyle olunca en küçük ekonomik sorun bile ciddi şekilde etkisini hissettirmektedir. Bitlis ilimiz, genç nüfusu fazla olan ve özellikle son dönemde sağlanan desteklerle tekstil yatırımlarında kabuğunu kıran bir ilimiz. Bitlis, ilimiz son zamanlarda tekstil sektöründeki yatırımlarıyla öne çıkmaktaydı. Devletin sunduğu hibe ve teşviklerden yararlanan iş insanları, il merkezindeki Organize Sanayi Bölgesi’nde (OSB) ve ilçelerde 55 fabrika kurdu. Yüzde 50’den fazlasını kadın çalışanların oluşturduğu tekstil fabrikaları, hem kentin ekonomisine büyük katkı sağlıyor hem de gençlerin ekmek kapısı haline geldi. Ancak sektör maalesef son dönemde alarm vermeye başladı. Genel ekonomik sorunlarımızın çözümü noktasında yetkililerle görüşmelerimiz devam ediyor. Yapılan bu görüşmelerimizin sonucunun olumlu yansımaları bekliyoruz. Önümüzde bir asgari ücret artış dönemi var. İşçi maliyetleri daha artacak ve bize yansıması en az yüzde 40 olacak. Bu da belimizi daha da bükecek. Zira süreç böyle devam ederse maalesef faaliyetine ara vermek zorunda kalacak firmalarımız olacak. Bunun yanı sıra küçülme ve işten çıkarmalar, buna bağlı olarak daha da artmış olacak. Sektör olarak uzanacak bir destek eli bekliyoruz.” 

Mevzuat yeniden düzenlenmeli, mesleki eğitim destekleri genişletilmeli

Tekstil firması sahiplerinden Besim Demirkan, sektördeki özellikle nakliye, lojistik ve enerji maliyetlerinin kendilerini ciddi manada zora soktuğunu belirterek “Sektöre özel yeni ilave teşviklerin sunulması, sektörü kısmen rahatlatacaktır” dedi. 

Sektörün sıkıntılarına çözüm bulunmasını isteyen Demirkan, “Bu manada özellikle İş-kur mevzuatının yeniden düzenlenmesini, mesleki eğitim desteklerinin genişletilmesini talep ediyoruz. Bunun yanı sıra özellikle nakliye, lojistik ve enerji maliyetleri ciddi bir maliyet. Bunların hepsini yan yana koyduğunuzda sektördeki ekonomik sorunlar çığ gibi büyüyor. Ve maalesef bunun bir sonucu olarak da bazı arkadaşlarımız zorunlu olarak küçülmeye gidiyor. Temennimiz bu sorunlarımız için bir an önce bir çözüm formülü bulunmasıdır. Bir destek eli uzatılmasıdır” diye konuştu.

Yapılacak işbirlikleri, süreci atlatmada önemli

Genel ekonomik sorunların diğer sektörlerde olduğu gibi ilin en büyük istihdam alanı olan tekstil sektöründe de kendini göstermeye başladığını belirten Tatvan Ticaret ve Sanayi Odası (TSO) Başkanı Bilal Adabağ ise sektördeki sorunların farkında olduklarının altını çizdi. Sorunları çözme yolunda görüşmelerinin devam ettiğini kaydeden TSO Başkanı Adabağ, çözüme katkı sunmak amacıyla sektörün önde gelen büyük firma temsilcilerinin de aralarında bulunduğu İstanbul Sanayi Odası (İTO) tekstil sektörü temsilcilerini kente davet ederek istişare toplantıları yaptıklarını anlattı. Yapılan toplantıların oldukça verimli geçtiğini kaydeden Adabağ, bu süreçte yapılacak işbirliklerinin süreci atlatma noktasında önemli olacağını vurguladı.